
Vrouwengezondheid
Bij vrouwengeneeskunde denken we al snel aan de gynaecologie: aan klachten rond de menstruatie, vruchtbaarheid en de overgang. Maar vrouwengeneeskunde is breder dan dat. Veel klachten komen namelijk vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Denk aan afweerziekten, waarbij het lichaam zichzelf aanvalt, zoals bijvoorbeeld reumatoïde artritis, of schildklieraandoeningen zoals Hashimoto en Graves. Maar denk ook aan Long Covid of het Chronisch Vermoeidheidssyndroom. En wist je dat Hart- en Vaatziekten doodsoorzaak nummer één zijn onder vrouwen? Hartklachten worden bij vrouwen vaker gemist, omdat ze bij vrouwen eerder worden afgedaan als atypisch of als psychisch.
Acupunctuur ter ondersteuning van de vrouw









Waarom extra focus op vrouwengezondheid?
De zorg is lange tijd vooral gericht geweest op het lichaam van de man. Medisch onderzoek, en ook onderzoek naar medicijnen, werd vroeger vooral bij mannen gedaan. Men dacht dat de wisselende hormonen van vrouwen het onderzoek minder betrouwbaar zouden maken. Dat heeft nog steeds gevolgen. Klachten bij vrouwen worden minder goed herkend. Klachten met een lichamelijke oorzaak worden nog te vaak gezien als spanning, of als iets psychisch. Ook ervaren vrouwen vaker bijwerkingen van medicijnen. Dit komt doordat de kennis over het vrouwenlichaam nog altijd achterblijft.
Vrouwengezondheid in cijfers
Levensverwachting: langer, maar niet per se gezonder
Vrouwen: 83,3 levensjaren, waarvan 43,3 in ziekte. Mannen: 80,5 levensjaren, waarvan 33,8 in ziekte. Vrouwen worden in Nederland gemiddeld bijna drie jaar ouder dan mannen, maar leven wel 6,7 jaar korter zonder chronische ziekte.1 Ze leven dus langer, maar niet per se gezonder.
Bijwerkingen van medicijnen
Vrouwen ervaren ongeveer twee keer zo vaak bijwerkingen van medicijnen als mannen.2 Een belangrijke reden: de dosering is vaak bepaald in onderzoek met vooral mannen, terwijl een vrouwenlichaam een middel anders verwerkt.
Auto-immuunziekten
Auto-immuunziekten komen bij vrouwen veel vaker voor: ongeveer vier op de vijf patiënten is een vrouw.5
Ziekte van Alzheimer
En ook de ziekte van Alzheimer treft vaker vrouwen: ongeveer twee op de drie patiënten.6
Long covid
Long covid treft vrouwen vaker. In Nederland is dit patroon duidelijk zichtbaar: van de mensen die zich bij een Nederlandse nazorgorganisatie voor long covid hebben aangemeld, is ongeveer driekwart vrouw.10
ME/CVS
Ook ME/CVS komt vaker voor bij vrouwen: ongeveer anderhalf tot twee keer zo vaak als bij mannen.11
De helft van de vrouwen voelt zich weleens niet serieus genomen
Onderzoek laat zien dat meer dan de helft van de vrouwen weleens meemaakt dat hun klachten door een zorgverlener worden weggewuifd of genegeerd.12
Oude wijsheid voor de
vrouw van nu
De Chinese geneeskunde weet al eeuwenlang dat het lichaam van een man en een vrouw zeer verschillend zijn. En dat ziektes zich anders uiten bij elk van hen. Dat wordt zelfs omschreven in het allereerste hoofdstuk van haar belangrijkste grondtekst, de Suwen. Daarmee biedt acupunctuur op een unieke kijk op de gezondheid van vrouwen.
De Chinese geneeskunde kijkt daarbij naar de natuur. Ze onderzoekt hoe alles steeds beweegt, verandert en in elkaar overgaat. Deze oude wijsheid past goed bij de vrouw. Want ook zij heeft haar eigen cyclus, haar eigen fasen en eigen veranderingen. Daarom kan acupunctuur goed ondersteunen bij de gezondheid van vrouwen, in elke fase van het leven.


De Chinese geneeskunde beschrijft ook hoe emoties, gedachten, gewoontes en dagelijkse routines samenhangen met de gezondheid. Een lichamelijke klacht kan zich psychisch uiten. Andersom kan een psychische klacht, of een heftige, stressvolle gebeurtenis, uiteindelijk ook lichamelijke klachten veroorzaken. De Chinese geneeskunde laat zien hoe subtiel en ingewikkeld deze verbanden zijn. Een acupuncturist heeft de juiste woorden om deze verbanden te bekijken, en om dit te behandelen. Zodat zowel lichamelijke als psychische klachten minder kunnen worden.
Acupunctuur kan ingezet worden wanneer er klachten zijn ontstaan. Maar het is óók een vorm van zelfzorg. Een moment van aandacht, om stil te staan bij hoe het nu écht gaat. Investeren in een goede gezondheid doe je niet alleen voor nu, maar ook voor alle levensfasen die nog komen gaan.

Meer achtergrond

Vrouwengezondheid & de grenzen van objectief kijken
Waarom is er eigenlijk zo lang zo weinig onderzoek gedaan naar het vrouwenlichaam? Dit verdiepende artikel kijkt kritisch naar de rol en de grenzen van objectief kijken binnen de medische wetenschap, van de Griekse filosoof Plato tot de verzuilde zorg van vandaag de dag.
Een aanpak op maat
Iedereen is anders, en klachten voelen voor niemand hetzelfde. Daarom luistert de acupuncturist altijd eerst goed naar uw eigen verhaal. In een intakeconsult brengt zij uw klacht rustig in kaart. Daarna maakt zij een plan dat bij u past. Dat kan bestaan uit acupunctuur, moxa, cupping, gua sha en voedingsadvies. Past een andere aanpak beter bij uw klacht? Dan verwijst zij u door. Dat kan iemand uit een ander vakgebied zijn, of een collega met verstand van Chinese fytotherapie.
Bronnen
- 1. Levensverwachting bij geboorte in 2024: vrouwen 83,3 jaar, mannen 80,5 jaar. Vrouwen leven echter 6,7 jaar korter zonder chronische ziekte dan mannen. CBS Emancipatiemonitor 2024; CBS, Gezonde levensverwachting; geslacht, leeftijd en onderwijsniveau; World Economic Forum & McKinsey Health Institute, Closing the Women’s Health Gap, 2024.
- 2. Vrouwen krijgen ongeveer twee keer zo vaak bijwerkingen van medicijnen als mannen. Zucker I, Prendergast BJ, Sex differences in pharmacokinetics predict adverse drug reactions in women, Biology of Sex Differences, 2020.
- 3. Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd doodsoorzaak nummer één onder vrouwen, verantwoordelijk voor ongeveer een derde van alle sterfgevallen bij vrouwen. Vogel B. e.a. (World Heart Federation), The Lancet women and cardiovascular disease Commission, 2021.
- 4. Vrouwen krijgen na een hartinfarct ~50% vaker een verkeerde eerste diagnose dan mannen. British Heart Foundation, Women are 50% more likely than men to be given incorrect diagnosis following a heart attack, 2016; Universiteit van Leeds / MINAP-register.
- 5. Ongeveer 70 tot 80% van de mensen met een auto-immuunziekte is vrouw. Angum F. e.a., The Prevalence of Autoimmune Disorders in Women: A Narrative Review, Cureus, 2020.
- 6. Ongeveer twee op de drie mensen met de ziekte van Alzheimer is vrouw. Ferretti MT e.a., Sex differences in Alzheimer disease, Nature Reviews Neurology, 2018.
- 7. Migraine komt wereldwijd ongeveer 2 tot 3 keer zo vaak voor bij vrouwen als bij mannen; de levenslange cumulatieve prevalentie is 43% bij vrouwen tegenover 18% bij mannen. Al-Hassany L, Haas J, Piccininni M, Kurth T, Maassen van den Brink A, Rohmann JL., Giving Researchers a Headache – Sex and Gender Differences in Migraine, Frontiers in Neurology, 2020; Rasmussen BK, 1995.
- 8. Bij meer dan de helft van de vrouwen met migraine spelen menstruele aanvallen een rol; deze zijn vaak heftiger, langduriger, minder responsief op behandeling. MacGregor EA, A History of Migraine: Gender Ratio, NeurologyLive.
- 9. Vrouwen met migraine hebben een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, met het sterkste verband bij migraine met aura. Kurth T e.a., Migraine and risk of cardiovascular disease in women, BMJ / Nurses’ Health Study II, 2016.
- 10. Van de mensen die zich in Nederland bij nazorgorganisatie C-support hebben aangemeld met long covid, is ongeveer 76% vrouw. LINDA.nl, Long covid treft meer vrouwen dan mannen — waarom?, in overleg met C-support.
- 11. Een systematische review en meta-analyse (46 studies, ruim 1 miljoen deelnemers) vond dat de prevalentie van ME/CVS bij vrouwen ongeveer 1,5 tot 2 keer zo hoog is als bij mannen. Lim EJ e.a., Systematic review and meta-analysis of the prevalence of chronic fatigue syndrome/myalgic encephalomyelitis (CFS/ME), Journal of Translational Medicine, 2020.
- 12. Meer dan de helft van de vrouwen geeft aan dat hun pijn of klachten weleens door een zorgverlener zijn genegeerd of afgedaan. Wellbeing of Women (VK), Over half of UK women feel their pain is ignored or dismissed, 2023.
