Het vrouwenhart
Zorgzaamheid, preventie & vitaliteit met behulp van acupunctuur
Goed zorgen voor het vrouwenhart vraagt om bewuste aandacht voor stress, hormonen en drukte tijdens veranderende levensfasen. Acupunctuur De Friese Meren in Balk biedt vrouwen uit de regio Zuidwest-Friesland een fijne manier van preventieve zelfzorg om de vitaliteit en balans te behouden.

Waarom het vrouwenhart aandacht verdient
Het hart van een vrouw werkt niet helemaal hetzelfde als dat van een man. Dat heeft gevolgen. Klachten ontstaan anders. Ze voelen anders. En een arts herkent ze minder vaak. Bij mannen zijn vaker de grote bloedvaten van het hart betrokken. Bij vrouwen zit het probleem vaker in de kleine bloedvaten. Standaardonderzoek is daar minder goed op ingesteld. Het gevolg: hartklachten bij vrouwen worden vaker gemist. Ze worden later ontdekt. Of ze worden aangezien voor iets anders.
De basis voor hart- en vaatziekten wordt vaak al gelegd tussen uw 35e en 55e jaar. Na de overgang stijgt het risico op hart- en vaatziekten. Dat komt doordat de bescherming van het hormoon oestrogeen wegvalt. Leefstijl en stressreductie spelen een grote rol bij het voorkomen van hart- en vaatziekten.
Ook andere klachten die vaker bij vrouwen voorkomen, hangen samen met de hartgezondheid. Vrouwen met een auto-immuunziekte, zoals reuma, hebben een groter risico op hart- en vaatziekten. Ook migraine en langdurige klachten na een infectie, zoals long covid, hebben een link met diezelfde kleine bloedvaten. Het lijkt er dus op dat deze klachten een verband met elkaar hebben.
Neem deze klachten serieus
Heeft u pijn op de borst, hartkloppingen, of andere klachten die met uw hart te maken kunnen hebben? Ga met deze klachten altijd éérst naar uw huisarts, zodat een hartprobleem kan worden onderzocht of uitgesloten. Dit is geen klacht om mee te wachten. In het geval van spoed belt u 112.
Signalen herkennen bij een hartinfarct
Bij de volgende signalen is snel handelen belangrijk. Bel direct 112 wanneer de klachten in rust langer dan 5 minuten aanhouden:
- een drukkend, beklemmend of snoerend gevoel midden op de borst, dat niet overgaat;
- pijn die uitstraalt naar de linkerarm, kaak, rug of maagstreek;
- zweten, braken of erge misselijkheid;
- kortademigheid.
Bij vrouwen komen daarnaast vaker minder bekende klachten voor, die minder snel aan een hartinfarct doen denken:
- aanhoudende, onverklaarbare vermoeidheid;
- pijn tussen de schouderbladen;
- duizeligheid.
Twijfelt u? Bel dan toch 112.
De cijfers
Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd doodsoorzaak nummer één onder vrouwen. Ongeveer een derde van alle vrouwen overlijdt hieraan.1 Vrouwen krijgen echter vaker een late diagnose. Hun klachten worden vaker gezien als atypisch. Dit verhoogt de kans op overlijden. Blijf daarom bij aanhoudende klachten in gesprek met uw arts. Breng ook uw persoonlijke risicofactoren in kaart. Het boek Het vrouwenhart, van cardioloog Janneke Wittekoek, kan u daarbij helpen. Het boek werkt met het principe “ken je getallen”: denk aan bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker.2
Hoe kan acupunctuur helpen?
De Chinese geneeskunde kijkt op een eigen manier naar klachten rond het hart. De klassieke tekst de Nan Jing is geschreven rond het begin van onze jaartelling. Deze tekst maakt verschil tussen de grote bloedvaten (jing mai) en een fijner netwerk van kleine bloedvaten (luo mai).
Eeuwen later, in de veertiende eeuw, beschreef de arts Zhu Danxi een ander verschil. Bij yang, het mannelijke principe, ontstaan klachten vaker door een overschot. Bij yin, het vrouwelijke principe, ontstaan klachten vaker door een tekort.
In de praktijk komen deze twee ideeën samen. Bij mannen gaat het vaker om een overschot: energie die vastloopt in de grote bloedvaten van het hart. Bij vrouwen zien we vaker een ophoping in de fijnere, kleine bloedvaten, de luo mai van het hart. Opvallend is dat deze kleine bloedvaten trouwens ook worden gekoppeld aan de emoties. Van vrouwen wordt aangenomen dat ze emotioneler zijn dan mannen.
Vergelijk je deze oude kennis met de moderne geneeskunde, dan valt iets op. Ook cardiologen zien vandaag de dag dat hartziekten bij vrouwen vaker te maken hebben met blokkades of krampen in de piepkleine bloedvaatjes van het hart. Bij mannen gaat het vaker om blokkades in de grotere kransslagaders. Zo biedt de Chinese geneeskunde een eigen, aanvullende kijk op klachten rond het hart.
Ingrijpende gebeurtenissen en het vrouwenhart
Er is een duidelijke relatie tussen stress en de gezondheid van het hart en de bloedvaten. Langdurige of ingrijpende stress uit het verleden kan blijvende sporen achterlaten in de bloedsomloop. Dat geldt vooral voor stress door een ingrijpende gebeurtenis. Onderzoek laat het volgende zien: bij een posttraumatische stressstoornis stijgt het risico op hart- en vaatziekten met ongeveer 42%. Het risico op een beroerte wordt zelfs meer dan twee keer zo groot.3 Dit is extra belangrijk voor vrouwen. Een recent Europees onderzoek laat namelijk zien dat ongeveer 3 op de 10 vrouwen in de EU ooit te maken hebben gehad met een vorm van geweld.4
Acupunctuur wordt vaak gebruikt om stress te verminderen. Zo kan het extra helpen om uw hart te beschermen. Heeft u al lang klachten? Dan kan acupunctuur ook helpen om een vicieuze cirkel te doorbreken. Aanhoudende stress brengt het lichaam namelijk steeds verder uit balans. Speelt er een nare ervaring uit het verleden mee? Dan wordt daar tijdens de behandeling rekening mee gehouden. U bepaalt altijd zelf wat er gebeurt. Want alleen zo kunnen veiligheid en vertrouwen ontstaan, en kan de druk van de stress afnemen.
Acupunctuur naast uw medische zorg
Wilt u weten wat acupunctuur voor uw hartklachten kan betekenen, naast uw medische zorg? In een intakeconsult wordt uw situatie goed bekeken. Op basis daarvan wordt een persoonlijk behandelplan opgesteld, passend bij uw wensen. Een behandeling kan bestaan uit acupunctuur, moxa, cupping of gua sha, aangevuld met voedingsadvies. Indien gewenst is een doorverwijzing naar een kruidentherapeut ook mogelijk.
Bent u onder controle bij een cardioloog? Of gebruikt u bloedverdunners? Overleg dan altijd eerst met uw specialist. Doe dit voordat u met acupunctuur begint. Niet elke behandeling is voor iedereen geschikt. Gebruikt u bijvoorbeeld bloedverdunners? Dan moet u met uw arts overleggen of u klassieke naaldacupunctuur kunt krijgen. Er zijn ook zachtere vormen van therapie. Deze zijn wel goed te combineren met bloedverdunners. Denk aan moxa, of bepaalde vormen van Japanse acupunctuur. Samen met u, en waar nodig met uw specialist, bepalen we wat voor u een veilige en passende aanpak is.
Bronnen
- 1. Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd doodsoorzaak nummer één onder vrouwen, verantwoordelijk voor ongeveer een derde van alle sterfgevallen bij vrouwen. Vogel B. e.a. (World Heart Federation), The Lancet women and cardiovascular disease Commission, 2021.
- 2. Wittekoek J., Het vrouwenhart, Uitgeverij Lucht (o.a. over het principe ‘ken je getallen’ — bloeddruk, cholesterol, bloedsuiker).
- 3. Een posttraumatische stressstoornis verhoogt het risico op hart- en vaatziekten met circa 42% en meer dan verdubbelt het risico op een beroerte. Padhi BK, Khatib MN e.a., Cardiovascular impact of post-traumatic stress disorder: A systematic review and meta-analysis, Current Problems in Cardiology, 2024;49(8):102632.
- 4. Ongeveer 3 op de 10 vrouwen in de EU heeft ooit een vorm van geweld meegemaakt. EU Agency for Fundamental Rights (FRA), EU gender-based violence survey.
Een aanpak op maat
Iedereen is anders, en klachten voelen voor niemand hetzelfde. Daarom luistert de acupuncturist altijd eerst goed naar uw eigen verhaal. In een intakeconsult brengt zij uw klacht rustig in kaart. Daarna maakt zij een plan dat bij u past. Dat kan bestaan uit acupunctuur, moxa, cupping, gua sha en voedingsadvies. Past een andere aanpak beter bij uw klacht? Dan verwijst zij u door. Dat kan iemand uit een ander vakgebied zijn, of een collega met verstand van Chinese fytotherapie.





